RADİASİYA PROBLEMLƏRİ İNSTİTUTU
AZƏRBAYCAN MİLLİ ELMLƏR AKADEMİYASI
FİZİKA-RİYAZİYYAT VƏ TEXNİKA ELMLƏRİ BÖLMƏSİ
| AZE | ENG | RUS |

Elmlər doktorları

Məmmədov Xaqani Fərzulla oğlu

Məmmədov XaqaniAnadan olduğu yer: Azərbaycan, Astara rayonu Artupa kəndi

Təvəllüdü: 21.02.1961

Təhsili: D.İ. Mendeleyev adına Moskva Kimya Texnologiyası İnstitutu

Elmi dərəcəsi: Kimya elmləri doktoru

Namizədlik (PhD) dissertasiyasının mövzusu:
- ixtisas şifri və ixtisasın adı:
02.00.09 – "Radiasiya kimyası"
- mövzunun adı: Karbon oksidi və metan mühitində hidrogen sulfidin radiolitik və fotokimyəvi çevrilməsi kinetikası

Doktorluq dissertasiyasının mövzusu:
- ixtisas şifri və ixtisasın adı: 2305.01 – "Nüvə kimyası"
- mövzunun adı: Ksenobiotiklərin və təbii toksinlərin radiolitik və fotolitik çevrilmələri.

Çapdan çıxmış elmi əsərlərin ümumi sayı: 103
- xaricdə çıxmış elmi əsərlərin sayı: 52
- beynəlxalq bazalarda referatlaşdırılan və indeksləşdirilən jurnallarda çap olunan məqalələrin sayı: 50

Müəlliflik şəhadətnamələrinin və patentlərin sayı: 3

Kadr hazırlığı:
- fəlsəfə doktorlarının sayı: 5 kimya üzrə fəlsəfə doktorluğu işlərinin rəhbəri

Əsas elmi nailiyyətləri:
1. Azərbaycan Respublikasının ümumi ekoloji vəziyyətini xarakterizə edən əsas faktorlar (radionuklidlərlə, ksenobiotiklərlə, patogen mikroorqanizmlərin təbii toksinləri ilə çirklənmə), ətraf mühit obyektlərində aşkar olunmuş təbii radionuklidlərin miqdarı, paylanması və onların mövcud radioekoloji duruma təsiri öyrənilmişdir. Respublikamızın əsas içməli su mənbələrində və qrunt sularında radionuklidlərin paylanması və miqdarı beynəlxalq normativlərin tələblərindən yüksək deyildir.
2. Neft-qaz istehsalı proseslərindən ətraf mühitə yayılmış təbii radionüklidlərin su-miqrasiyası və translokasiyası nəticəsində çirklənmiş local xarakterli ərazilərdən şüalanmanın ətrafdakı ümumi radiasiya fonuna təsiri öyrənilmiş, neft-kimya sənayesi obyektlərində və ətraflarında, dağlarda və dağətəyi ərazilərdə təbii radionuklidlərin miqdarının nisbətən yüksək olması təyin edilmiş, təbii radionuklidlərin münbit torpaq örtüyünün, yeraltı və yerüstü su mənbələrinin tərkib komponentlərinə və xassələrinə təsirləri öyrənilmişdir.
3. Ətraf mühit obyektlərində, xammallarda, bitkiçilik məhsullarında ksenobiotiklər və təbii kontaminantlar təyin edilmiş, bu məhsulların radiolitik sterilizasiyasının və itkisiz saxlanmasının tamlığını təmin etməyə, şüalandırılmış məhsulların mikrobioloji göstəricilərinın Sanitar normativlərin tələblərinə uyğunlaşdırılmasına imkan verən optimal parametrlər təyin edilmişdir.
4. Texnogen qəza tullantılarının (neft məhsullarının) ətrafa yayılmasının və buxarlanmasının qarşısının alınması üçün effektiv kimyəvi üsul işlənib hazırlanmış və təcrübədə (“General Şıxlinski” tankerində baş vermiş qəza zamanı) tətbiq edilmişdir.
5. Neft yangınlarının effektiv söndürülməsinin nəzəri əsasları işlənib hazırlamış və laborator təcrübələrlə yoxlanılmışdır.
6. Neft məhsullarının və üzvi mənşəli tullantıların sulu məhlullarda ağac yonqarlarına adsorbsiyasına radioaktiv şüalanmanın təsiri öyrənilmişdir.
7. Təbii radioaktiv izotopların iştirakı ilə (Na22, K40) sulu məhlullarda gedən radiasiya-kimyəvi çevrilmələr tədqiq edilmiş və bu izotopların prosesin böyük endotermikliyə malik elementar mərhələlərinin reallaşmasında rolu öyrənilmişdir. Radioizotoplarla çirklənmiş ətraf mühit obyektlərinin effektiv təmizlənmə üsulları işlənib hazırlamişdır.
8. Fiziki-kimyəvi tədqiqat üsulları ilə ionlaşdırıcı qamma şüalanmanın atmosfer havası və təsirsiz qaz mühitlərində bor karbidinə təsiri öyrənilmiş və termodinamik hesablamaların nəticələri ilə müqayisə edilmişdir.

Elmi əsərlərinin adları (radiasiya-kimya texnologiyasına aid əsərlər):
1. Мамедов Х.Ф. и др. Способ очистки метана от сероводорода. Авторское свидетельство об изобретении СССР, №1632475, 08.11.1990
2. Курбанов М.А, Мамедов Х.Ф. О роли реакции CO+SH--COS+H в образовании водорода при взаимодействии CO с H2S. // Кинетика и катализ. M, 1995, т.36, № 4, с. 498-500
3. Курбанов М.А, Мамедов Х.Ф. Кинетика термического превращения карбонилсульфида // Кинетика и катализ. M, 1995, т. 36, № 5, с. 651-652
4. Kurbanov M.A, Mammadov Kh.F. Kinetics of H2S destruction in the radiolysis of CH4-H2S gas mixtures // J. Radioanal. Nucl. Chem., Letters. 1991. V.149, №2, pp. 291-294.
5. Mammadov Kh.F., Kurbanov M.A., Shafiyev Sh.M. UV-treatment of water solutions of phenol. // The Fourth Eurasian Conference on Nuclear Science and its Application, Azerbaijan, Baku, 2006, pp. 164-165
6. Mammadov Kh.F., Kurbanov M.A., Iskenderova Z.I. et al. γ-radiation of water solutions of phenol. // The Fourth Eurasian Conference on Nuclear Science and its Application, Azerbaijan, Baku, 2006, pp. 193-194
7. Məmmədov X.F. Partlayış-texniki tədqiqatların nəzəri və təcrübi problemləri. Bakı, Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətinin Mətbəəsi: Metodiki vəsait, 2009, 124 s.
8. Məmmədov X.F. Təbii politsiklik zəhərli birləşmələrlə çirklənmiş yağlı bitki meyvələrinin fotolitik və radiolitik detoksikasiyası // Kimya Problemləri, 2011, №1, s. 51-59
9. Məmmədov X.F. Fenol məhlullarının fotolizi və radiolizi. //Azərbaycan Kimya Jurnalı. 2011. № 1, s. 196-206
10. Mamedov Kh.F. Radiolytic destruction of natural toxins. / International Conference to the 150th anniversary of V.I. Vernadsky: Applied Physico-Inorganic Chemistry, Proqram and abstracts, Sevastopol, 2-7 Okt., 2011, p. 240
11. Мамедов Х.Ф. Фотолитическая и радиолитическая детоксикация и стерилизация сушеных фруктов, зараженных микроорганизмами и их токсинами. / Тезисы докладов научной конференции посвященной 85-летному юбилею академику Т.Н. Шахтахтинскому: Баку, 27-28 окт., 2011, с. 213-214
12. Мамедов Х.Ф. Радиолитическое разложение бенз(а)пирена в водно-спиртовых растворах и в загрязненных продуктах. / Материалы II Международной Научно-практической конференции, М, 2011, с. 65-69
13. Мамедов Х.Ф. Фотолитическая и радиолитическая деструкция природных токсинов. //Высокие Технологии, Экономика, Промышленность: Сборник статей 12-ой Международной Научно-практической Конференции Санкт-Петербург, 2011, т.2 (2), с. 157-163
14. Məmmədov X.F. Təbii politsiklik mikotoksinlərin fotolitik və radiolitik destruksiyası. // Kimya Problemləri, 2011, № 2, s.242-249
15. Qəribov A.A., Məmmədov X.F. Atipik Ec bakteriyalarına yoluxmuş tərəvəzlərin fotolitik və radiolitik sterilizasiyasi və dioksinlə çirklənmiş qarışıq mal yeminin detoksikasiyası. // Kimya Problemləri, 2011, № 3, s. 405-410
16. Мамедов Х.Ф. Фотолитическая и радиолитическая детоксикация и стерилизация комбикормов, зараженные кишечными палочками и грибками Aspergillus. // Ученые Записки Таврического Национального Университета им. В.А. Вернадского: Серия Биология, Химия. Симферополь, 2011, т. 24 (63), № 3, с. 138-142
17. Məmmədov X.F. İonlaşdırıcı radiasiya ilə sterilizasiyanın qarışıq mal yemlərinin itkisiz saxlanmasında rolu. //Kimya Problemləri, 2011, № 4, s. 570-574
18. Məmmədov X.F. Mikotoksinlərlə çirklənmiş bitki mənşəli yemlərin, taxılın və meyvələrin fotolitik və radiolitik detoksikasiyası. // Azərbaycan Respublikasi Təhsil Nazirliyi. Azərbaycan Texniki Universiteti. Elmi Əsərlər, fundamental elmlər. 2011, cild 10 (40), № 4, s. 177-182
19. Məmmədov X.F., Qəribov A.A. UB-işıqla və ionlaşdırıcı radiasiya ilə sterilizasiyanın yağlı bitki meyvələrinin itkisiz saxlanmasında rolu. // Kimya Problemləri, 2012, № 1, s. 21-29
20. Məmmədov X.F. Qapalı su mənbələrinin xlorlanmış sularında nitritlərin yaranma kinetikası. // Azərbaycan Respublikasi Təhsil Nazirliyi. Azərbaycan Texniki Universiteti. Elmi Əsərlər, fundamental elmlər. 2012, cild 9 (41), № 1, s. 163-165
21. Mamedov Kh.F. Radiolytic destruction of мycotoxins in water solutions, cereals and fruit. / International Conference on European Science and Technology, Wiesbaden, Germany. 31 Jan. 2012, v. 1, pp. 76-79
22. Мамедов Х.Ф. Радиолитическое разложение ниваленола в семенах тыквы. // Ученые Записки Таврического Национального Университета им. В.А. Вернадского: Серия Биология, Химия. Симферополь, 2012, т. 25 (64), № 1, с. 289-294
23. Мамедов Х.Ф. Влияние влажности зерен на фотолитическое и радиолитическое разложение Афлатоксинов в пшенице. // Высокие технологии, экономика, промышленность: Сборник статей 13-ой Международной Научно-практической конференции. Санкт-Петербург, 2012, т.1, с. 233-238
24. Мамедов Х.Ф. Радиолитическое разложение зеараленона в пшенице. // Иммунопатология, Аллергология, Инфектология. M, 2012, №1, с. 74-77
25. Mamedov Kh.F. Radiolytic destruction of oxratoxin in damp barley grains. // Ученые Записки Таврического Национального Университета им. В.А. Вернадского: Серия Биология, Химия. Симферополь, 2012, т. 25 (64), № 2, с. 233-236
26. Мамедов Х.Ф. Механизм образования нитритов в хлорированных водах бассейнов. //Высокие технологии, экономика, промышленность: Сборник статей 14-ой Международной Научно-практической конференции. Санкт-Петербург, 2012, т.2, с. 272-277
27. Мамедов Х.Ф. Радиолитическое разложение охратоксина в кукурузных зернах. // Естественные и Технические Науки. M, 2012, № 2 (58), с. 76-79
28. Mamedov Kh.F. Radiolytic destruction of aflatoxin in damp mixed fodders. / 12th Wold Congress on Environmental Health: Vilnius, Lithuania, 22-27 May, 2012. International Proceedings Division: MEDIMOND, 2012, pp. 23-25
29. Qəribov A.A., Məmmədov X.F. Təbii politsiklik toksinlərin sulu məhlullarında fotolitik proseslər. // Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Məruzələri, Bakı: Elm, 2012, cild 68, № 3, s. 64-69
30. Мамедов Х.Ф. Влияние влажности гранулированных комбикормов на эффективность радиолитического разложения микотоксинов. // Журнал Научных Публикаций. Актуальные проблемы гуманитарных и естественных наук. M, 2012, № 03 (38), с. 16-18
31. Мамедов Х.Ф. Механизмы фотолитического разложения микотоксинов во влажных и сухих зернах пшеницы. // Естественные и Технические Науки. M, 2012, № 3 (59), с. 65-70
32. Məmmədov X.F. Mikotoksinlərin sulu məhlullarında radiolitik proseslər. // Azərbaycan Kimya Jurnalı, 2012, № 4, s. 75-84
33. Мамедов Х.Ф. Механизмы радиолитического разложения микотоксинов в водных растворах, комбикормах и зернах. // Естественные и Технические Науки. M, 2012, № 5 (61), с. 93-102
34. Мамедов Х.Ф. Влияние влажности зерна пшеницы на фотолитическое и радиолитическое разложение афлатоксинов. // Агро XXI. Агрорус, М, 2012, №10-12, c.20-21
35. Мамедов Х.Ф. Радиолитические процессы во влажных зернах кукурузы, пшеницы и ячменя. // Ученые Записки Таврического Национального Университета им. В.А. Вернадского: Серия Биология, Химия. Симферополь, 2013, т. 26 (65), № 2, с. 226-238
36. Мамедов Х.Ф. Эффективные процессы разложения ксенобиотиков и природных токсинов. Радиолитическое и фотолитическое разложение ксенобиотиков и микотоксинов (монография). LAP LAMBERT Academic Publishing, Heinrich-Bockig Str.6-8, Saarbrucken, Германия, 2014, 419 с.
37. Мамедов Х.Ф. Радиолиз и фотолиз водных растворов фенола. // European Researcher, Германия, 2014, т. 78, № 7-1, с. 1216-1236
38. Мамедов Х.Ф. Фотолитические превращения в беcкислородных киcлородсодержащих водных растворов фенола //Химические Проблемы, 2014, №4, с.403-412
39. Məmmədov X.F. Fenolun və təbii toksinlərin sulu məhlullarında radiolitik zəncirvari çevrilmə proseslərini davam etdirən elementar reaksialarin rolu // Azərbaycan Kimya Jurnalı. 2015. № 1, с.97-103
40. Mammadov Kh.F. Dezinfection by ionizing radiation of the vegetable products infected with microscopic fungi / 7th Euroasian Conference “Nuclear Science and its application”, Baku, 21-24.10. 2014, pp. 395-396
41. Мамедов Х.Ф. Направления формирования и развития теории цепных реакций. Описание выявленных новых цепных реакций, протекающих в газообразной, жидкой, аморфной и твердой фазах. Austrian Journal of Technical and Natural Sciences, Vienna, Austria, 2014, N: 11-12, с.125-134.
42. Mamedov Kh.F. Radiolytic transformation of zearalenone in grains of cereals and water solutions // Italian Academic and Scientific J. “Italian Sci. Rev.”, 2014, N: 12 (21), pp. 106-111.
43. Мамедов Х.Ф. Радиолитическое превращение природных токсинов в загрязненных растительных продуктах и водных растворах. Sci. J. “ScienceRise”, Харьков, 2014, N: 4/2(4). pp. 116-121.
44. Mamedov Kh.F. Radiolytic decomposition of ochratoxin in water solution and in damp wheat grains // Peak J. Food Tech., 2014, V. 2 (3), pp. 28-32
45. Мамедов Х.Ф. Радиолиз и фотолиз беcкислородных и киcлородсодержащих водных растворов фенола. // Естественные и Технические Науки. М, 2, № 6, c. 28-37
46. Мамедов Х.Ф, Курбанов М.А, Мустафаев И.И и др. Радиолитическое разложение 3,4-бензпирена в разбавленных водных растворах // Химия высоких энергий, М, 2015, т.49, N:5, с.354-355
47. Мамедов Х.Ф, Алиев А.Г., Мамедова Н.А., Бадаловa А.Р. Радиолитическое разложение ТХДД в водных растворах и во влажных растительных продуктах // Вопросы Атомной Науки и Техники, Киев-Москва, 2015, N:2 (96, с.48-51
48. Мамедов Х.Ф, Алиев А.Г., Мамедова Н.А., Бадаловa А.Р. Радиолиз 2,3,7,8-тетрахлордибензопарадиоксина в водных растворах //Журнал Физической Химии, М, 2015, т.89, N:9, с.1499-1502
49а. Mamedov Kh.F., Aliev A.Q., .Mamedova N.A., Badalova A.R. Radiolysis of 2,3,7,8-tetrachlorodibenzo-p-dioxin in aqueous solutions. Russian Journal of Physical chemistry A, M, 2015, v.89, N:9, pp.1707-1709
49. A.A.Garibov, Kh.F.Mamedov “The Similarities in the Photolytic Transformations of Mycotoxines and Phenol in Water Solutions”. The Reports of National of Sciences of Azerbaijan, 2015, V.71, №2, pp.68-71.
50. Kh. Mammadov, F. Baxtiyaroglu, A. Gulamirov, B. Ahmadov, G. Allahverdiyev, R. Garibov. The study of the harmful effects of chemical weapons explosion on crop areas // International Conference «Natural disasters and human life safety” Baku, 2017.
51. Kh.Mammadov. Development the theory of chain reactions and analysis of relatively recently studied chain processes // J. Energy, Environmental & Chemical Engineering, USA, Science PG, 2017, 2(4), p.67-75 (doi:1011648/j.jeece. 20170204.12.
52. Мамедов Х.Ф., Ширалиева Х.Н., Аллахвердиев Г.Р., Гусейнова И.А., Мирзаев Н.А., Гарибов Р.Г., Алиева У.С., Алигусейнова А.Р. Способ предотвращения распространения и испарения пролитой нефти. Ж. «Естественные и технические науки». М., 2018, № 2, стр. 89-92.
53. М.Н.Мирзаев, Х.Ф.Мамедов, Р.Г.Гарибов, Э.Б.Аскеров. Изучение термофизических свойств облученного ионизирующим излучением карбида бора. Теплофизика Высоких Температур, 2018, том. 56, №3, стр. 390-394.
53a. M.N.Mirzayev, Kh.F.Mammadov, R.G.Garibov, E.B.Askerov, Thermophysical properties of boron carbide irradiated by ionizing radiation, High Temperature, May 2018, Volume 56, Issue 3, pp 374–377. (Publisher: Springer, Impact Factor: 1.064).
54. M.N.Mirzayev, R.N.Mehdiyeva, Kh.F.Mammadov, S.H.Jabarov, E.B.Asgerov, Calculation of the thermal parameters of boron silicide by differential sacnning calorimetry, Physics of Particles and Nuclei Letters (Physics of Solid State and Condensed Matter), 2018, Vol. 15, №. 6, pp. 673–677 (Publisher: Springer and Scoups).
55. M.N.Mirzayev, Kh.F.Mammadov, R.N.Mehdiyeva, S.H.Jabarov, E.B.Asgerov, S.M. Akberova, Chances crystal structure of silicon hexaboride irradiated under gamma ray, 18th International Conference on Radiation Physics and Chemistry of Condensed Matter, EFRE – 2018, September 16-22, Tomsk, Russia, 2018. P.528.
56. M.N.Mirzayev, Kh.F.Mammadov, R.N.Mehdiyeva, Microstructural, macroscopic length and lattice parameters changes in gamma-irradiated boron carbide. Modern Trends in Condensed Matter Physics, MTCMP – 2018, September 24-26, Baku, Azerbaijan, 2018. P.118.
57. Kh.F.Mammadov, M.N.Mirzayev, H.N.Shiraliyeva, A.A. Mammadova, Ü.S.Aliyeva. Radiation cross-linking of molecules of organic impurities of reservoirs on the surface of small-cat wooden chips, the prevention of evaporation of the spilled oil. 6 səhifə, Journal of Radiation Researches, 2018, Vol.6, No.6.
58. Kh.F.Mamedov, A.M.Gulamirov, R.G.Garibov, G.R.Allahverdiyev, H.N.Shiraliyeva, A.R.Alihuseynova, N.A.Mirzayev. Research of pollution’s level of the Araz river by xenobiotics and pathogenic microorganisms, chemical and radiological ways of purification of water’s samples. Azerbaijan”s Journal of Chemistry, 2018, Vol.4.
59. X.F.Məmmədov, H.N.Şirəliyeva, I.Ə.Hüseynova, Ü.S.Əliyeva, A.M.Güləmirov, A.R.Əlihüseynova. Uran izotoplarinin aktiv çinqilli qum kütləsində və kationitdə adsorbsiyasi. 5 səhifə, Journal of Radiation Researches, 2018, Vol.6, No. 6.

Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü:
Müdafiə Nazirliyi Akademiyasının Ixtisaslaşmış Elmi Şurasının üzvü

Pedaqoji fəaliyyəti: Bakalavr və magistrlərin diplom işlərinə rəhbərlik, Dövlət İmtahan Komissiyalarının üzvü qismində iştirak

Digər fəaliyyəti:
Beynəlxalq Konfranslarda və Simpoziumlarda iştirak

Təltif və mükafatları:
9 dəfə AR dövlət medalları ilə təltif

İş yeri və ünvanı:
AZ 1143, Azərbaycan Respublikası, Bakı şəhəri, AMEA Radiasiya Problemləri İnstitutu, H.Cavid prospekti 121.

Vəzifəsi: Laboratoriya rəhbəri

Xidməti tel: (+994 12) 5384758(132)
Mobil tel: (+994 50) 3373411
Ev tel: (+994 12) 5685943
Faks: (+994 12) 5398318

E-mail: xagani06@mail.ru